Produkty informatyczne i usługi przetwarzania danych dla samorządów oferowane przez GIAP, tworzone są w oparciu o obowiązujące uwarunkowania prawne. Poniżej znajdą Państwo wykaz głównych aktów prawnych.

Dyrektywa Inspire

Dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r

Racjonalne korzystanie z przestrzeni wiąże się z koniecznością posiadania kompleksowej i jednocześnie dostatecznie szczegółowej wiedzy o tej przestrzeni, o znajdujących się w niej obiektach przyrodniczych i antropogenicznych oraz ich relacjach, o także o występujących w niej zjawiskach i zachodzących procesach.

W każdym kraju Unii Europejskiej dane przestrzenne gromadzone są przez różne organizacje, instytucje i urzędy, zarówno szczebla centralnego, jak i regionalnego. W państwach Wspólnoty Europejskiej istnieje zatem olbrzymia liczba baz danych rozproszonych po wielu instytucjach w zależności od dziedziny, której dotyczą. Zebranie kompleksowej informacji przestrzennej dotyczącej danego regionu jest więc bardzo czaso- i pracochłonne. Natomiast porównywanie tych danych między różnymi krajami Unii Europejskiej jest niemal niemożliwe, gdyż nie są one zintegrowane (zharmonizowane).

W celu zmiany opisanej sytuacji powstała inicjatywa nazwana INSPIRE, której prace leżały u podstaw opracowania Dyrektywy Unii Europejskiej pod taką samą nazwą. Inicjatywa ta w założeniu odnosi się do danych przestrzennych o tematyce środowiskowej. Jej głównym zadaniem jest ułatwienie i przyspieszenie dostępu do danych oraz zwiększenie możliwości ich porównywania w ramach krajów Unii Europejskiej, co ma skutkować wzrostem zainteresowania danymi przestrzennymi jako narzędziem do zarządzania szeroko pojętym środowiskiem.

Zakres potrzeb jest niezwykle szeroki i dotyczy m.in.: ochrony środowiska i zabytków kultury, zagospodarowania przestrzennego i inwestycji oraz bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, wiążąc się z gospodarką opartą na wiedzy, elektroniczną administracją i społeczeństwem i informacyjnym, a w konsekwencji ze społeczeństwem obywatelskim.

Idea INSPIRE jest trudna w realizacji ze względu na znaczne różnice kulturowe i ekonomiczne występujące pomiędzy państwami Unii, w których do opisu przestrzeni używa się różnych języków, pojęć, środków i procedur, które wynikają z historycznych uwarunkowań.

Dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r., zwana dyrektywą INSPIRE, ma na celu konkretną realizację idei INSPIRE, ustalając podstawowe rozwiązania prawne, zakres tematyczny, zasady funkcjonowania oraz program tworzenia ustanawianej przez tę dyrektywę infrastruktury. Obecnie infrastruktura ta powstaje dzięki działaniom Komisji Europejskiej (KE) oraz rządów 27 Państw Członkowskich. Każde z nich zobowiązane jest do zbudowania swojej krajowej infrastruktury informacji przestrzennej, stanowiącej część infrastruktury europejskiej, czyli INSPIRE.

Dyrektywa została opracowana przez Komisję Europejską (Dyrektoriaty: Środowiska, ESTAT i JRC) oraz Państwa Członkowskie na podstawie projektu Komisji zgłoszonego w roku 2004, weszła w życie 15 maja 2007 roku, jest zbieżna z inicjatywami w poszczególnych państwach członkowskich oraz trendami światowymi.

Dyrektywa INSPIRE posiada piec głównych założeń:

  1. Dane powinny być pozyskiwane tylko jeden raz oraz przechowywane i zarządzane w sposób najbardziej poprawny i efektywny przez odpowiednie instytucje i służby.
  2. Powinna być zapewniona ciągłość przestrzenna danych tak, aby było możliwe pozyskanie różnych zasobów, z różnych źródeł oraz aby możliwe było ich udostępnianie wielu użytkownikom i do różnorodnych zastosowań.
  3. Dane przestrzenne powinny być przechowywane na odpowiednim (jednym) poziomie administracji publicznej i udostępniane podmiotom na wszystkich pozostałych poziomach.
  4. Dane przestrzenne niezbędne do odpowiedniego zarządzania przestrzenią na wszystkich poziomach administracji publicznej powinny być powszechnie dostępne (tj. bez warunków ograniczających i/lub utrudniających ich swobodne wykorzystanie).
  5. Powinien być zapewniony dostęp do informacji o tym, jakie dane przestrzenne są dostępne i na jakich warunkach, a także informacja umożliwiająca użytkownikowi ocenę przydatności tych danych do swoich celów.

Każde z państw członkowskich zostało zobowiązane do transpozycji dyrektywy INSPIRE do swojego porządku prawnego. W Polsce zobowiązanie to zostało wypełnione przez wejście w życie w dniu 7 czerwca 2010 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej.

Ustawa o infrastrukturze informacji przestrzennej (IIP)

Ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz. U. Nr 76, poz. 489 z późn. zm.) jest transpozycją do prawa polskiego Dyrektywy 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r., zwanej dyrektywą INSPIRE. Ustawa określa podstawowe zasady tworzenia i działania infrastruktury informacji przestrzennej w Polsce. Jej celem jest również wprowadzenie mechanizmów prawnych, które pozwolą na zapewnienie interoperacyjności i współdziałania w zakresie danych, metadanych, usług elektronicznych, koordynacji budowy i rozwoju infrastruktury.

Dla uzyskania tych efektów konieczne jest nałożenie na organy administracji różnych szczebli, odpowiedzialne na mocy odrębnych przepisów do prowadzenia rejestrów publicznych związanych z tematami danych przestrzennych, nowych zadań oraz wskazanie zasad i sposobów realizacji dotychczasowych zadań w związku z koniecznością wypełnienia obowiązków wynikających z budowy i wdrażania krajowej infrastruktury informacji przestrzennej.

W ustawie zostały zawarte także przepisy regulujące zasady interaktywnego dostępu do danych przestrzennych w postaci tzw. usług danych przestrzennych, z zachowaniem wszelkich praw własności intelektualnej organów publicznych, gwarantowanych przez ustawę z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. Nr 128, poz. 1402, z późn. zm.), ustawę z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji oraz zasad ochrony danych zgodnie z prawodawstwem unijnym i polskim.

Ustawa o IIP określa także terminy związane z cyfryzacją danych przestrzennych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy  wójtowie, burmistrzowie oraz prezydenci miast mają obowiązek tworzenia, aktualizacji i udostępniania metadanych dotyczących m.in. dokumentów planistycznych – miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz opcjonalnie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin.

Termin opracowania metadanych w odniesieniu do zbiorów oraz usług danych przestrzennych, w tym dla dokumentów planistycznych przypada na dzień 3 grudnia 2013 r. W praktyce jednak do opracowania metadanych potrzebna jest cyfryzacja przynajmniej w minimalnym zakresie, tj. wektoryzacja granicy opracowania MPZP.

Kolejne terminy dotyczą Cyfryzacji zbiorów danych planistycznych. Dodatkowo z art. 30 ust. 1 Ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej, nakłada na organy administracji obowiązek zapewnienia dostępu do zbiorów danych przestrzennych, m.in. także dla dokumentów planistycznych oraz usług z nimi związanych, w tym wyszukiwania, przeglądania, pobierania, przekształcania i usług danych przestrzennych w dwóch etapach:

  • dla dokumentów planistycznych utworzonych po 7 czerwca 2010 roku - do października 2015 roku
  • dla dokumentów planistycznych utworzonych przed 7 czerwca 2010 roku – do października 2020 roku

Więcej informacji na temat dyrektywy INSPIRE oraz Ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej znajdą Państwo na stronie internetowej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii: http://www.gugik.gov.pl/bip/inspire

Przydatne akty wykonawcze do ustawy:

  • Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 12 kwietnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych objętych infrastrukturą informacji przestrzennej
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 października 2010 r. w sprawie ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych objętych infrastrukturą informacji przestrzennej

Pozostałe akty prawne na podstawie których tworzone są narzędzia samorządowej platformy danych przestrzennych

  • Ustawa o samorządzie gminnym (Dz.U.2016.0.446 t.j).
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie rodzaju spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki sprawy jest wyłączony
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia metryki sprawy
  • Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. (Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64 Poz. 565 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych
    • Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie profilu zaufanego elektronicznej platformy usług administracji publicznej
    • Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków organizacyjnych i technicznych, które powinien spełniać system teleinformatyczny służący do uwierzytelniania użytkowników
    • Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej
    • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych
  • Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie zakresu projektu miejscowego planu rewitalizacji w części tekstowej oraz zakresu i formy wizualizacji ustaleń miejscowego planu rewitalizacji
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2004 r. w sprawie wzoru rejestru decyzji o warunkach zabudowy oraz wzorów rejestrów decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
  • Ustawa z dn. 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 1989 nr 30 poz. 163 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 listopada 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 października 2015 r. w sprawie powiatowej bazy GESUT i krajowej bazy GESUT
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 października 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie państwowego rejestru nazw geograficznych
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 2012 r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2012 r. w sprawie państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju
    • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów
    • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie baz danych dotyczących zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu
  • Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom
  • Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 z późn. zm.)
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestrów wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę oraz rejestrów zgłoszeń dotyczących budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a ustawy – Prawo budowlane
  • Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
    • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach
  • Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. 1995 nr 88 poz. 439 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego
    • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie określenia wzorów formularzy sprawozdawczych, objaśnień co do sposobu ich wypełniania oraz wzorów kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2017
  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy:
    • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko
  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 Nr 92 poz. 880 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807 z późn. zm.)

Bezpłatne pozyskanie danych z innych instytucji publicznych

Ze względu na rozdział kompetencji w zakresie gromadzenia danych przestrzennych, JST szczebla gminnego przystępująca do wdrożenia rozwiązań z zakresu GIS, nie posiada danych geodezyjnych takich jak Ewidencja gruntów i budynków (EGIB) lub Gminna ewidencja sieci uzbrojenia terenu (GESUT). Podmiotem który gromadzi tego typu dane jest Starostwo Powiatowe, a dokładniej Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (PODGiK).

Gmina może pozyskać nieodpłatnie wybrane dane z EGIB i GESUT (o ile zgromadzone są w postaci elektronicznej) na podstawie art. 15 ustawy z dn. 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Warunkiem jest wskazanie zadania publicznego do realizacji którego wybrane dane są niezbędne oraz jego podstawy prawnej. Należy mieć tez na uwadze, że dane te mogą być wykorzystane wyłącznie do realizacji wskazanych zadań publicznych.

Przykładowe dane i możliwość ich wykorzystania:

  • EGIB – Warstwa działek ewidencyjnych z numerami i obrysami budynków:
  • Tworzenie i cyfryzacja dokumentów planistycznych
  • Prowadzenie cyfrowej bazy decyzji o Ustaleniu warunków zabudowy i Ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego
  • Prowadzenie Ewidencji miejscowości ulic i adresów
  • Prowadzenie ewidencji mienia komunalnego
  • Prowadzenie ewidencji dróg gminnych
  • GESUT (poszczególne warstwy):
    • Sieć wodociągowa, kanalizacyjna, ciepłownicza, telekomunikacyjna, elektroenergetycznej i gazowej - Zadania z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (opracowanie koncepcji rozbudowy sieci, projektowanie nowych sieci, przebudowie, konserwacji i modernizacji sieci, uzgadnianie dokumentacji projektowej, wydawanie warunków technicznych dla nowych przyłączy)

W takiej sytuacji Gmina powinna wystąpić z wnioskiem do właściwego Starosty. Wzór takiego wniosku oraz przykładowo wypełnione wnioski zostały zamieszczone poniżej:

  • Wzór wniosku o bezpłatne udostępienie EGIB
  • Wzór wniosku o bezpłatne udostępienie GESUT

Informacje zewnętrzne – rozstrzygnięcia: