Geoportal gminy to często najczęściej odwiedzana usługa cyfrowa urzędu – mieszkańcy sprawdzają w nim działki, plany i adresy. Jednocześnie mapa interaktywna to jeden z najtrudniejszych elementów do udostępnienia osobom z niepełnosprawnościami. Ustawa o dostępności cyfrowej traktuje mapy szczególnie, ale nie zwalnia urzędu z obowiązków wobec reszty serwisu i informacji, które mapa przekazuje. Wyjaśniamy, co trzeba zapewnić i jak to sprawdzić.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych wdraża dyrektywę (UE) 2016/2102. Wymaga zgodności ze standardem WCAG 2.1 na poziomie AA (przez normę EN 301 549). Każdy podmiot publiczny musi też opublikować deklarację dostępności i przeglądać ją co roku do 31 marca. Za brak deklaracji grozi kara do 5 000 zł, a za uporczywe niezapewnianie dostępności – do 10 000 zł.
Co z mapami?
Ustawa (art. 3) wyłącza z obowiązku pełnej dostępności map oraz map interaktywnych, w tym geoportali – pod warunkiem, że w przypadku map przeznaczonych do zastosowań nawigacyjnych dane teleadresowe i położenie geograficzne są prezentowane w sposób dostępny cyfrowo. W praktyce oznacza to, że:
- sama warstwa mapy (kafelki, rysunek planu) nie musi być w pełni dostępna dla czytników ekranu,
- ale wszystko wokół mapy – menu, wyszukiwarka, legenda, formularze, wyniki identyfikacji działki, pobieranie dokumentów – już tak,
- a informacja, którą mapa niesie (np. „działka leży w strefie SW planu ogólnego”, adres urzędu), powinna być dostępna także w formie tekstowej.
Lista kontrolna dla geoportalu gminnego
Nawigacja i klawiatura
- Całym portalem (poza przesuwaniem mapy) da się posługiwać wyłącznie klawiaturą: wyszukiwarka, lista warstw, legenda, narzędzia.
- Widoczny jest fokus – użytkownik wie, który element jest aktywny.
- Przyciski-ikony (pomiar, wydruk, lokalizacja) mają etykiety tekstowe dla czytników ekranu.
Wyszukiwanie i wyniki
- Wyszukiwarka działek i adresów działa bez mapy – wynik można odczytać jako tekst.
- Informacje o obiekcie (identyfikacja) pokazują się w panelu tekstowym, nie tylko w dymku na mapie.
- Wypis i wyrys można zamówić przez dostępny formularz.
Treść i kontrast
- Teksty interfejsu mają kontrast co najmniej 4,5:1; legenda nie polega wyłącznie na kolorze (np. dodatkowo deseń lub podpis).
- Portal działa po powiększeniu do 200% i na telefonie.
- Dokumenty do pobrania (uchwały, rysunki planów) są w miarę możliwości w formacie dostępnym – PDF z warstwą tekstową, nie skan bez OCR.
Deklaracja dostępności
- Geoportal ma własną deklarację (lub jest ujęty w deklaracji serwisu urzędu) z informacją, które elementy są niedostępne i dlaczego, oraz jak uzyskać informację w alternatywny sposób – np. telefonicznie lub w urzędzie.
- Urząd odpowiada na żądanie zapewnienia dostępności w ciągu 7 dni (w uzasadnionych przypadkach do 2 miesięcy).
Dlaczego to więcej niż obowiązek
Dostępny geoportal to także portal wygodny dla wszystkich: działa na telefonie, czytelnie pokazuje wyniki, ma sensowne nazwy przycisków. Przy wyborze lub aktualizacji oprogramowania portalu warto zapytać dostawcę o zgodność z WCAG 2.1 AA, wyniki audytu i plan usuwania braków – i zapisać to w umowie. Od 28 czerwca 2025 r. wymagania dostępności (Europejski Akt o Dostępności) obejmują też część produktów i usług firm prywatnych, więc rynek dostawców oprogramowania coraz lepiej je rozumie.
Źródła: ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych; dyrektywa (UE) 2016/2102; WCAG 2.1; dostepnapolska.pl, „Ustawa o dostępności cyfrowej – co to jest, kogo dotyczy i jakie wymogi stawia w 2026 roku”; deklaracje dostępności geoportal.gov.pl. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.